(1) मरीचि के पुत्र कश्यप प्रजापति थे। ब्रह्मदेव की दाहिनी हाथ की बोटे की नली से दक्ष नाम का पुरुष और बाएँ हाथ की बोटे की नली से धरनी नाम की स्त्री जन्मीं। उन दोनों से एक हज़ार-हज़ार महा ऋषि जन्मे। (2) ब्रह्मा के मानस पुत्रों में दूसरे स्थान पर रहने वाले अंगिरस्‍ु को उद्दध्य, बृहस्पति और संवर्त जैसे पुत्र हुए। बृहस्पति देवताओं के आचार्य बने। (3) मैत्रि (अत्रि) नामक मानस पुत्र से अनेक महा मुनि जन्मे। (4) पुलस्त्य नामक ब्रह्मा के मानस पुत्र से राक्षसों का जन्म हुआ। (5) पुलह नामक मानस पुत्र से किन्नर और किमपुरुष वर्ग उत्पन्न हुए। (6) क्रतू नामक मानस पुत्र से पक्षियों की जाति उत्पन्न हुई।

   
    

Aadiparv (Mahabharat) - आदिपर्व (महाभारत)


॥ श्रीः ॥
1.51. अध्यायः 051
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
जनमेजयस्य सर्पसत्रप्रतिज्ञा॥ 1 ॥ यज्ञसामग्रीसंपादनम्॥ 2 ॥ दीक्षाग्रहणम्॥ 3 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text

सौतिरुवाच। 1-51-0x(248)(2155)
एवमुक्त्वा ततः श्रीमान्मन्त्रिभिश्चानुमीदितः।
आरुरोह प्रतिज्ञां स सर्पसत्राय पार्थिवः॥ 1-51-1(2156)
ब्रह्मन्भरतशार्दूलो राजा पारिक्षितस्तदा।
पुरोहितमथाहूय ऋत्विजो वसुधाधिपः॥ 1-51-2(2157)
अब्रवीद्वाक्यसंपन्नः कार्यसंपत्करं वचः।
यो मे हिंसितवांस्तातं तक्षकः स दुरात्मवान्॥ 1-51-3(2158)
प्रतिकुर्यां यथा तस्य तद्भवन्तो ब्रुवन्तु मे।
अपि तत्कर्म विदितं भवतां येन पन्नगम्॥ 1-51-4(2159)
तक्षकं संप्रदीप्तेऽग्नौ प्रक्षिपेयं सबान्धवम्।
यथा तेन पिता मह्यं पूर्वं दग्धो विषाग्निना॥
तथाऽहमपि तं पापं दग्धुमिच्छामि पन्नगम्॥ 1-51-5(2160)
ऋत्विज ऊचुः। 1-51-6x(249)
अस्ति राजन्महात्सत्रं त्वदर्थं देवनिर्मितम्।
सर्वसत्रमिति ख्यातं पुराणे परिपठ्यते॥ 1-51-6(2161)
आहर्ता तस्य सत्रस्य त्वन्नान्योऽस्ति नराधिप।
इति पौराणिकाः प्राहुरस्माकं चास्ति स क्रतुः॥ 1-51-7(2162)
एवमुक्तः स राजर्षिर्मेने दग्धं हि तक्षकम्।
हुताशनमुखे दीप्ते प्रविष्टमिति सत्तम॥ 1-51-8(2163)
ततोऽब्रवीन्मन्त्रविदस्तान्राजा ब्राह्मणांस्तदा।
आहरिष्यामि तत्सत्रं संभाराः संभ्रियन्तु मे॥ 1-51-9(2164)
सौतिरुवाच। 1-51-10x(250)
ततस्त ऋत्विजस्तस्य शास्त्रतो द्विजसत्तम।
तं देशं मापयामासुर्यज्ञायतनकारणात्॥ 1-51-10(2165)
यथावद्वेदविद्वांसः सर्वे बुद्धेः परंगताः।
ऋद्ध्या परमया युक्तमिष्टं द्विजगणैर्युतम्॥ 1-51-11(2166)
प्रभूतधनधान्याढ्यमृत्विग्भिः सुनिषेवितम्।
निर्माय चापि विधिवद्यज्ञायतनमीप्सितम्॥ 1-51-12(2167)
राजानं दीक्षयामासुः सर्पसत्राप्तये तदा।
इदं चासीत्तत्र पूर्वं सर्पसत्रे भविष्यति॥ 1-51-13(2168)
निमित्तं महदुत्पन्नं यज्ञविघ्नकरं तदा।
यज्ञस्यायतने तस्मिन्क्रियमाणे वचोऽब्रवीत्॥ 1-51-14(2169)
स्थपतिर्बुद्धिसंपन्नो वास्तुविद्याविशारदः।
इत्यब्रवीत्सूत्रधारः सूतः पौराणिकस्तदा॥ 1-51-15(2170)
यस्मिन्देशे च काले च मापनेयं प्रवर्तिता।
ब्राह्मणं कारणं कृत्वा नायं संस्थास्यते क्रतुः॥ 1-51-16(2171)
एतच्छ्रुत्वा तु राजासौ प्राग्दीक्षाकालमब्रवीत्।
क्षत्तारं न हि मे कश्चिदज्ञातः प्रविशेदिति॥ ॥ 1-51-17(2172)

इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि आस्तीकपर्वणि एकपञ्चाशत्तमोऽध्यायः॥ 51 ॥

Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-51-5 मह्यं मम॥ 1-51-7 त्वत् त्वत्तो नान्योस्ति॥ 1-51-9 आहरिष्यामि करिष्यामि। संभ्रियन्तु संभ्रियन्ताम्॥ 1-51-13 भविष्यति भाविनि॥ 1-51-15 सूतो जात्या पौराणिकः शिल्पागमवेत्ता॥ 1-51-16 नायं संस्थास्यते न समाप्स्यते॥ 1-51-17 दीक्षाकालस्य प्रागिति प्राग्दी क्षाकालं क्षत्तारं द्वास्थम्॥ एकपञ्चाशत्तमोऽध्यायः॥ 51 ॥


Mahabharat- Hindi (Devanagari) 100000 shlokas

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.